Kalinka - Orkest

Orkest van Kalinka

Wat zou een Russisch-Oekraïens zang en dansensemble zijn zonder muzikale begeleiding met de karakteristieke klanken die daar bij horen? Kalinka heeft een orkest van rond de twintig musici die spelen op authentieke Russische en Oekraïense instrumenten als de bajaan, balalaika en domra's, aangevuld met moderne instrumenten als viool en fluit.

Menig orkestlid van Kalinka kan meerdere instrumenten bespelen, zodat de mogelijkheden om ieder nummer de juiste orkestratie te geven groot zijn. De artistieke leiding passen zowel traditionele als eigen arrangementen toe bij het uitvoeren van bekende en minder bekende volksmuziekstukken uit Rusland, Oekraïne, Wit-Rusland en overige landen uit de regio (Moldavië bijvoorbeeld).

Instrumenten

Het orkest van Kalinka is een authentiek volksorkest, aangevuld met enkele andere westerse instrumenten waardoor alle mogelijke arrangementen met een passende begeleiding uitgevoerd kunnen worden.

Bajaan

De grote alleskunner in het orkest is de bajaan (Engels: bayan): de Russische knoppenaccordeon. Dat instrument klinkt wat scherper, wat feller dan de accordeon zoals we die in het westen kennen. Men kan ook zeggen dat de westerse accordeon in de loop der jaren een wat neutrale klank heeft gekregen. De basiskleur die de bajaan aan de muziek geeft, wordt omspeeld door snaarinstrumenten.

Bajaan De bajaan wijkt visueel met name af van de bij ons bekende accordeon door de rijen drukknoppen aan beide zijden. Veel spelers vinden dat deze arrangering hen meer flexibiliteit biedt dan wanneer gebruik wordt gemaakt van pianotoetsen. Snelle en complexe muziek kan volgens hen met drukknoppen makkelijker worden gespeeld.

Meer achtergrondinformatie over de bajaan op:

Domra

Domra's zijn vaak de drager van de melodie of warme tegenmelodieŽn. Het is een drie- of viersnarig instrument met een ronde klankkast dat met een plectrum bespeeld wordt.

Een klein snaarinstrument, ongeveer zo groot als een mandoline, dat wordt gebruikt in Russische folkloreorkesten. Wanneer de Domra de melodielijn speelt wordt zij vaak begeleid door balalaika's. De Domra wordt bespeeld volgens de tremolo techniek. Elke toon wordt met een plectrum getokkeld zolang de toon duurt.

Domra

De Domra heeft verschillende varianten, zoals de Prima Domra, de MezzoSopraan Domra, de Alt Domra, de Tenor Domra, de Bas Domra en zelfs de Contrabas Domra, elk uiteraard met hun eigen specifieke stemming.

De domra is misschien qua vorm minder opvallend, maar met zijn felle, heldere klank speelt dit kleine snaarinstrument toch een hoofdrol in veel arrangementen. Ook de domra is een oud instrument, dat al op afbeeldingen uit de 16e eeuw voorkomt.

Meer achtergrondinformatie over de domra op:

Balalaika

Balalaika

En dan is er de balalaika, een eeuwenoud instrument dat 125 jaar geleden werd herontdekt. Het heeft een opvallende, driehoekige vorm. De enorme contrabas zorgt, aangevuld met de basbalalaika voor een stevig fundament. De alt- en de primebalalaika geven de ritmische accenten.

De balalaika is de meest "Russische" van de instrumenten, opvallend ook door zijn melancholieke geluid. Ooit was het een eenvoudig volksinstrument, maar in de loop der jaren is het ontwikkeld tot een volwaardig instrument dat uitnodigt tot virtuoos spel. De Balalaika is een 3 snarig tokkelinstrument dat van hoog naar laag bestaat in de variaties Prima Balalaika, Secundo Balalaika, Alt Balalaika, Bas Balalaika en Contrabas Balalaika. De Prima Balalaika wordt met de vingers gespeeld en de Secundo en Alt Balalaika met de vingers of een plectrum, afhankelijk van de muziek die gespeeld word. De Bas en Contrabas Balalaika worden bespeeld met een leren plectrum.


Meer achtergrondinformatie over de balalaika op:

Zjaleika

Zjaleika

Bij de blaasinstrumenten valt de zhaleika op. Is het niet door de vorm, dan is het wel door de doordringende klank. En ook bij de ritme-instrumenten valt een aantal originele geluiden te horen.

Meer achtergrond-informatie over de zhaleika op:

Garmoschka

Garmoschka

Naar het idee van N. Beloborodov is in 1870 in de stad Toela de van oorsprong Weense harmonika verbeterd. Bij dit nieuwe ontwerp geven trekken en duwen hetzelfde geluid.

Deze diatonische Garmoschka heeft met zijn 25 knoppen aan de melodie kant een bereik van 3 octaven, plus 3 extra chromatische tonen. De baskant met 25 knoppen voor 4 majeur, 2 septiem, 2 mineur akkoorden en 4 korige krachtige lage grondbassen is toegespits op de volksmuziek. Een Garmoschka ook wel Gromka (hij is bijna chromatisch) genoemd heeft een vaste stemming zoals bij een mondharmonica.

Dit instrument met zijn karakteristieke Russische en Oekrainse klankkleur, welke populair was op het platte land, wordt in veel volksliederen bezongen. De chromatische Bajaan, welke ook krachtige bassen heeft, heeft de Garmoschka verdrongen. Op dit moment zie je ook dat academische geschoolde Bajanisten de Garmoschka herontdekt hebben en hun techniek op de Garmoschka toepassen. Ook bestaat er een professionele Garmoschka uitvoering met registers en massieve stemplaten. En is er nog steeds een ontwikkeling voor het instrument door deze met midi uit te voeren.

De liefde voor de Garmoschka getuigt zich wel in het programma Igrai Garmonj (speel Harmonica) welke al 25 jaar wekelijks in Rusland en over de hele wereld een programma over de folklore uitzend om deze voor het nageslacht te behouden.

Meer achtergrond-informatie over de Garmoschka op:

Gusli

Gusli

De Gusli is een oud Russisch snaarinstrument. In het algemeen wordt er op getokkeld, zoals dat ook wordt gedaan met een citer of harp. Vaak wordt het instrument bespeeld op de schoot en soms is het voorzien van tafelpoten, zodat de muzikant achter het instrument kan zitten.

Op de foto bespeelt Leonty Dubbe dit oudste Russische Multi-snaar tokkel instrument. De exacte geschiedenis van de Slavische Gusli, Finse Kantele, Ests Kannel, Letse Kokle, de Litouwse Kankles en vele andere soortgelijke instrumenten is onbekend. Het is heel bijzonder dit instrument in het orkest van het ensemble Kalinka te horen spelen.

Meer achtergrond-informatie over de Gusli op:

Overigen

Een gewone contrabas, violen, dwars- en blokfluiten en gitaren maken het orkest compleet. Een aantal muzikanten is thuis op verschillende instrumenten, zodat het orkest even gemakkelijk traditionele Russische of OekraÔense melodieŽn, dan wel zigeunermuziek kan begeleiden.